ვაგრძელებთ პროექტს!

პროექტი	აკაკი -საქართველოს მგალობელი ბულბული (პროექტის გაგრძელება)
პროექტის ხელმძღვანელები:	პედაგოგები: ლია ჩხაიძე,ასმათ ჭარელიძე. თბილისის N 32 საჯარო სკოლა
მონაწილენი:	მე-11 კლასის მოსწავლეები
მომზადების დრო:	მაისი-ივნისი.2013 წელი.
მიზანი:	·         მოსწავლეები საკუთარი თვალით ნახავენ იმ ადგილებს,სადაც აკაკი წერეთელი დაიბადა და გაიზარდა. ·         ექსკურსია იქნება მიზნობრივი, შემეცნებით-გასართობი. ·         მოსწავლეები ნანახსა და განცდილს გადმოსცემენ შთაბეჭდილების დღიურის სახით ან გააკეთებენ ელექტრონულ პრეზენტაციას ლიტერატურულ სალონში. ·         მოსწავლეები ახალი მასალით შეავსებენ აკაკი წერეთლის ხსოვნისადმი მიძღვნილ  ბლოგს
პრობლემა ანუ არსებული მდგომარეობა:	მოსწავლეებისათვის აკაკი წერეთლის სახელი ნაცნობია,სწავლობენ მის შემოქმედებას,მისი დაბადების 170 წლისთავთან დაკავშირებით(2010 წელს) შევქმენით ბლოგი (http://akaki-32.blogspot.com/)  ,რომელზეც განთავსებულია  ჩატარებული კვირეულის მასალები . ამჯერად პროექტის მეორე ეტაპზე ვმუშაობთ.მე-11 კლასში შევისწავლეთ აკ.წერეთლის პოემა ,,გამზრდელი“.დაიბადა იდეა,წავსულიყავით ექსკურსიაზე საჩხერეში,დაგვეთვალიერებინა აკაის სახლ-მუზეუმი და იქ ჩაგვეტარებინა მინიგაკვეთილი.
განსახორციელებელი ამოცანები:	·         ჯგუფის შექმნა ·         მოტივაციის განსაზღვრა ·         სამოქმედო გეგმის ჩამოყალიბება ·         ინტერნეტსაიტებზე მასალის მოძებნა,გაცნობა. ·         მოძიებული მასალის დახარისხება,დალაგება,ნაშრომისათვის საბოლოო სახის მიცემა. ·         აკ.წერეთლის პოემა,,გამზრდელის“ მიხედვით სლაიდშოუს გაკეთება და პრეზენტაცია. ·         აკ.წერეთლი პირადი წერილების მომიხილვა. პრეზენტაცია საჩხერეში,აკაკის სახლ-მუზეუმში. ·         ბლოგის (http://akaki-32.blogspot.com/)   შევსება ახალი მასალებით
შედეგი:	მოსწავლეებს : განუვითარდებათ კვლევა-ძიებისა და კრიტიკული აზროვნების უნარი; დაეხვეწებათ მეტყველების კულტურა; გამოუმუშავდებათ პრეზენტაციის უნარი; ჩამოუყალიბდებათ გუნდური მუშაობის ჩვევა; ·         მოახდენენ მიღებული ცოდნის რეალიზებას ცხოვრებაში; ·         ბლოგს შეავსებენ ახალი მასალებით. ·         გააკეთებენ პრეზენტაციას(ექსკურსიის შემდეგ) ლიტერატურული წრის წევრებთან. გაუზიარებენ შთაბეჭდილებებს თანატოლებს სოციალური ქსელების მეშვეობით.
შეფასება:	შეფასება მოხდება შექმნილ           პროდუქტზე დაკვირვებით: ფოტო და ვიდეო კოლაჟი. შთაბეჭდილებების დღიური; ბლოგზე განთავსებული მასალა.
რესურსები:	კომპიუტერი. ფოტოაპარატი. ვიდეოგადამღები. მონიტორი. პროექტორი. მშობლების შემოწირულობა (ექსკურსიისათვის)

აკაკის პირადი წერილების მიმოხილვა

                      

               poetis sulis sarke

        ( akakis wereTlis piradi werilebi)

                 ავტორი: ქეთევან გაბინაშვილი.
                 მე-11 კლასის მოსწავლე

Znelia ifiqro, rom ,,sulikosa” da ,,cicinaTelas” avtors, ,,gamzrdelisa” da ,,baSi-aCukis” Semqmnels, piradi cxovreba ar hqonda mowesrigebuli da ojaxi, rogorc mTavari fenomeni misTvis ar arsebobda. Ees rom gaviazroT, im sarkeSi unda CavixedoT, romelsac poetis piradi werilebi hqvia. Mme wavikiTxe akaki wereTlis col-Svilisadmi miwerili werilebi. werilebi, romlebsac gavecani, imdenad warmogviCens poetis sulier mRelvarebas, imdenad aSiSvlebs misi Sinagani xatis moZraobas, rom Tavisuflad SeiZleba iTqvas, es werilebi poetis sulis anareklia.

akaki wereTlis werilebis adresatebi arian-misi meuRle natalia bazilevskaia da vaJi-aleqsi. Svili werilebSi moxseniebulia bavSvobisdroindeli saxeliT-liolia.

aleqsi niWieri msaxiobi iyo. mas uyvarda Teatri da Teatralur dasTan da dedasTan erTad mudam mogzaurobda. akaki mTeli cxovreba amayobda liolias SesaZleblobebiT, is marTlac niWieri da gonieri axalgazrda gaxldaT.

ojaxis urTierTobebSi mudam iyo problemebi. erT-erTi problema iyo siSore. mamas undoda, rom col-Svili masTan hyoloda, magram aleqsi ver axerxebda sayvareli saqmis mitovebas, akaki ki, sxvadasxva sazogadoebrivi mniSvnelobis faqtis gamo saqarTvelos ver tovebda, magram mxolod siSore ar yofila problema.

sxvadasxva qveyanaSi mogzauroba, mivlinebebi da dasveneba, xarjebTan iyo dakavSirebuli. liolia mudmivad iRebda valebs, akaki ki aseve mudmivad cdilobda isini gaestumrebina. yvelaze uaresi ki is iyo, rom kreditorebi da ojaxis wevrebi fuls akakis sTxovdnen, misi Sovna ki arc ise advili iyo... rodesac akaki ojaxs sakmaris fuls ver ugzavnida, natalia da aleqsi mis Seuracxyofasac ar eridebodnen. Aamitomac poeti xSirad nawyeni iyo col-Svilis misdami damokidebulebiT.

ojaxis wevrebis gulgrilobisagan guldamZimebuli akaki Tavs ojaxSi zedmetad miiCnevda. ,,me, rogorc adamiani da megobari, zedmeti var. es vici da amitom ar Rirs sityva gavagrZelo. dagexmarebiT yovelTvis imdenad, ramdenadac Zal-Rone meyofa, amisTvis ar mWirdeba Tqveni sayvedurebi”-wers akaki. is mudmivad erideba ojaxis wevrebTan konfliqts da eubneba maT-,,nu geSiniaT, Tavs ar mogabezrebT-guls ar gadagiSliT, raki mivxvdi, Tu ra TvaliT miyurebT”. miuxedavad amisa, poeti Tavs uflebas ar aZlevs gaubrazdes yvelaze sayvarel adamianebs da pasuxi mosTxovos maT im gulgrilobisaTvis, romelsac mis mimarT avlenen.

miuxedavad yvelafrisa, moamage mama da mosiyvarule meuRle mainc maTTan yofnaze ocnebobs: ,,me pirdapir moviswrafi TqvenTan, rom rogorme Tavi davaRwio am dawyevlil mxares. Zalian momewyina uTqvenod da minda siberis wlebSi mainc viyo TqvenTan”.-wers is. albaT yvelasTvis warmoudgenlad JRers, magram faqtia, rom akakis imdenad undoda ojaxTan yofna, rom Tu davukvirdiT, am sityvebSi akaki wereTelma sqarTvelos ,,dawyevlili mxare” uwoda. ,,arasodes momwyurebia Tqveni naxva, rogorc axla”. ,,Seni aq ar yofna tirilis gunebaze mayenebs!” ,,guli Zalian momiwevs Tqvenken, Zalian minda gadavexvio Cems sayvarel buzRuna qalbatons”-wers akaki. ai aq ki naTlad irekleba raodeni monatreba, siTbo da mofereba SeeZlo poets.

aRsaniSnavia is faqti, rom akaki colis ojaxis wevrebzec iseve zrunavs, rogorc col-Svilze. poeti gamudmebiT aZlevda saarsebo fuls colis dis-amatas ojaxs. ,,imis gamo, rom mixdeba maTTvis ukanaskneli groSebis gaziareba, hgoniaT, rom bevri fuli maqvs, da ar undaT gaigon, rom Cems sakuTar ojaxs maTze ufro uWirs”. akakis aseve Zalian uyvars Tavisi sidedri-,,dedaSeni Tumca Seurachyofas mayenebs, roca masTan var, magram miuxedavad amisa, mainc minda me sulels mudam mis axlos viyo”.-werda nataSasTan gagzavnil erT-erT werilSi.

akakis yvela pirad werilSi saubaria Tavisi ojaxis pirad materialur sakiTxebze. magaliTad, erT-erT werilSi akaki col-Svils wers-,,Zvlivs viSovne 150 maneTi da isic xelze 20 ivnisze adre ar meqneba. Gamogigzavni Sen as maneTs 50 maneTs ki-liolias, romlis werili axlaxan miviRe. TviTon me saSinel dReSi var”. magram, vai, rom poetis bedi aravis aRelvebda!

imis gamo, rom akaki xSirad ojaxis daxmarebas ver axerxebs, coli mas kicxavs da Seuracxyofs, akaki ki aseTi saxis werilebs sxvadasxvanairad pasuxobs: ,,rad dagWirdaT Cemi Seurachyofa da abuCad agdeba? SeiZleba adamiani gZuldes, magram usamarTlod Saris modebac araa kargi saqcieli”. ,,rom icodeT, rogor var Sewuxebuli fizikurad da materialurad, maSin ase ar misayvedurebdiT da ar mimarTavdiT Cemi Tavmoyvareobis Seurachmyofel varaudebs. Tqven kargad ver cxovrobT, magram erTi ikiTxeT me rogor vcxovrob?” ,,nuTu fiqrobT, rom ar vzrunav Tqveni simSvidisaTvis? rogorc ityvian, welebze fexs vidgam, magram ver warmoidgenT, Tu ra mZime droa”. ,,Zalian mecodebiT, magram Tqvenc SemicodeT”.

yvelafris miuxedavad, werilebidan gamomdinare Cans, rom akakis col-Svili Zalian uyvars da xSirad wers maT: ,,Seni gamgzavrebis dRe iyo yvelaze damtanjveli dRe mTels Cems sicocxleSi. roca RamiT Sin davbrundi da Seni sawoli ukve carieli damxvda, kinaRam Wkuaze SeviSale”. ,,Cemo Zvirfaso da sayvarelo, miTxari Tu odesme gyvarebivar ise, rogorc axla me miyvarxar. gamagebine, es ra memarTeba? Wkuaze xom ar viSlebi, Tu es poetis saRi gonebis da grZnobis nayofia?” akaki mudmivad ganicdis rom Svilisagan Sorsaa-,,ram ware dacinvaa bedisa: mTeli qalaqisaTvis me Tavisiani var, sakuTari SvilisaTvis ki-ucxo”.-wers akaki. poeti grZnobs im gaucxoebas, romelic rogorc yinulis mTa ise asvetila maT Soris da cdilobs Tavisi didi siyvaruliT, madlierebiT gaalRvos igi.

akaki xvdeboda, rom TviTon ar iyo gaCenili piradi bednierebisaTvis da mTeli Zal-RoniT cdilobda ar gamxdariyo mizezi col-Svilis ubedurebisa. Tumca ganawyenebis Jams xSirad werda: ,,nuTu SeiZleba ase gaawamoT avadmyofi moxuci! Ras geubnebaT Tqveni sindisi? Axla ki vxedav, rom ar gebralebiT!” Tumca yvelafris miuxedavad, is Zalian optimisti iyo, col-Svils mudam amSvidebda da rCevebs aZlevda: ,,gaxsovdes, rom mxolod kargi miznisaken swrafva amxnevebs da axarebs adamians”. ,,me ar miyvars qedis moxra garemoebaTa winaSe da suliT ar vecemi. Mivitan Cems jvars samaris karamde...” ,,RvTis gulisaTvis, warumateblobas gulze nu miikareb. Ar aris marcxi, romlis daZleva bolos da bolos ar SeiZlebodes. Guls nu gaitex” ,,ukeTesi momavlis imedi iqonieT, RmerTia mowyale! Arasodes ar unda dakargoT imedi da energia”.

akaki Zalian ganicdida gaucxoebas col-Svilis mxridan, is Txovda maT werilebi xSir-xSirad moeweraT. ojaxis wevrebis urTierTobaSi es mudmivi probleba iyo. ,,dardi mtanjavs imis gamo, rom araviTari Tqveni ambavi ar vici: sul moveSvi...…RvTis gulisaTvis, gemudarebiT SematyobineT, ra dagemarTaT? nu mawamebT ase saSinlad. uamisodac ubeduri var!” ,,Tqveni werilebi CemTvis ise gasaxaria, rogorc cis manana, da madloba RmerTs, rom vRebulob”. ,,cdilob gaamarTlo liolia, dro ara aqvso, magram SeuZlebelia ase iyos. nuTu mTeli wlebis manZilze 5 wuTi ver gamonaxa, rom oriode sityva moewera mamisaTvis? magrm ar vuyvarvar... Tumca ratom unda vuyvarde? Cemi platonuri siyvarulisaTvis? magram es cota ram aris meoce saukuneSi”. amis gaazreba marTlacda mtkivneuli iqneboda poetisaTvis, magram Tavisive sityvebiT imxnevebda Tavs: ,,gulgatexili yoveli moRalatea Tavisa”. amitomac ar eZleoda sevdas, melanqolias...

miuxedavad yvelafrisa, akaki ar kargavs iumoris grZnobas da xSirad exumreba meuRles: ,,siberem momdrika da axalgazrdobas Cemsas vgrZnob mxolod im axalgazrda qaliSvilebTan, romlebic TavianTi dausrulebeli alersiT mxiblaven da ara imasTan, visac nestoebi arabuli cxeniviT ebereba da Sxamian sityvebs bombebiviT isvris piridan”. ,,gkocni patara tuCebSi, Tumca Sen es ar giyvars”. ,,vimedovneb, rom male yvelaferi gamokeTdeba da male vixilav Cems Wirveul angelozs nataSas da gadavexvevi”. ,,mimZims sicocxle, roca CemTan ar aris Cemi buzRuna qalbatoni”.…

akakis Zalian undoda col-SvilTan yofna da xSirad gegmavda maTTan wasvlas. sicocxlis bolo wlebSi xSirad werda, rom saiqioSi bednieri wavidoda Tu mis mTel qonebas sayvarel ojaxs Caabarebda. akakis mtkiced hqonda gamijnuli erovnuli da ojaxuri cxovreba, Tumca zogierT werilSi werda saSiSroebaze, romelic igrZnoboda saqarTveloSi. ,,aq iseTi saSineleba trialebs, rom kalmiT ar aiwereba. qalaqSi samxedro wesebia da am dReebSi ukve saalyo wesebic gamoacxades. ar aris mimosvla, arc arsad gasasvleli. anarqistebi da kazakebi saSinel ambebs Cadian. axlaxan daarbies da aawiokes somxis bazari. qalaqis centrSi  zarbaznebs isrodnen da ganurCevlad gawyvites xalxi. daiRupnen udanaSauloni. guSin aikles naZaladevis mTeli ubani da dRes quCebSi hyria ramdenime aseuli adamianis gvami da dammarxavic aravin aris”.-werda akaki. poeti uzomo bednierebas gamoxatavs im werilebSi, sadac aRwers Tavisi iubilisadmi miZRvnil saxalxo zeimebs. is bednieria, rom qarTvelebi mas afaseben, magram, garkveulwilad am movlenisagan materialur sargebelsac moelis.

,,Cemo Zvirfasebo!

fulis gamogzavnis vadebs zustad ver vicav, magram Tqven rom icodeT, ra Znelia misi Sovna, SexvidodiT Cems mdgomareobaSi. am dgeebSi Tqven miiRebT oTxas maneTs da, RvTisgulisaTvis, wamodiT.

mepatiJebiT, CvenTan Camodio, magram gaviwydebaT, rom me ukve 69 wlis var, avadmyofi, da ar SeiZleba saqmeeba xeli vkra da mivatovo.

CamodiT ramdenime TviT, daisveneT, da roca gagacnob aqaur saqmeebs, mere Seni nebaa, SegiZlia kvlav waxvide. iqneb TqvenTan erTad mec wamovide. Seni aq yofna aucilebelia. sanam me cocxali var, aqauri kreditorebis nu geSinia! saqmeebi energiul moqmedebas moiTxovs, me ki Zalian dasustebuli var. RvTis gulisaTvis Camodi. movagvarebT, likvidacias gavukeTebT yvelafers da mere, Tu RmerTi iqna Cveni Semwe, yvela erTad wavalT. nu geSinia, aq kargad daisveneb. Torem aseTi sicocxle sicocxle ki ara, wamebaa. rac Seexeba dedaSens, aq isic da Senc male ganikurnebiT.

geliT.

gkocniT.

Akaki”.

es aris am wignSi dabeWdili bolo werili, romelic akakim col-Svils gaugzavna. misi gagzavnis savaraudo TariRia 1909 wlis 9 ivnisi. me ar vici, ra moxda amis Semdeg akakis cxovrebaSi, savaraudod, es werili dawerilia akakis gardacvalebamde 6 wliT adre.

ra iqneboda, rom akakis hyoloda gverdiT iseTi megobari, rogoric ilias hyavda-olRa guramiSvilis saxiT. olRam kargad icoda, ra miswrafebebi da survilebi amoZravebda mis meuRles da xels uwyobda mas saqmianobaSi, SemoqmedebiT muSaobaSi. magram gana natalias ar SeeZlo Tavis qmarze yvelaferi codnoda? gana ar SeiZleboda, akakis hyoloda iseTi meuRle, romelic namdvilad iqneboda misi meore naxevari, misi saqmeebis Tanamoziare, misi dardis gamziarebeli?! qali, romelic misTvis yvelafers gaakeTebda da, Tundac siyvarulis gamo, ver miscemda Tavs nebas qmari mravali wliT mietovebina da SvilTan erTad samogzaurod wasuliyo. Tumca adamianebis bedi iseve gansxvavebulia, rogorc Tavad adamianebi. akakis ar gaumarTla, hyavda coli, magram misTvis ar iyo, hyavda Svili, magram misiT ver tkbeboda... magram miuxedavad amisa, namdvilad bednieri iyo, radgan is Tavad asrulebda Tavis movaleobas pirnaTlad da ojaxi marTlac mTeli guliT uyvarda. ai, aq iyo misi bednierebac da ubedurebac... im danakliss, romelsac ojaxi utovebda, uvsebda is erovnuli idealebi, romelic sanTeliviT ferflavda samSoblos samsxverploze...

akaki, rogorc sanTeli, isev anTia... am sanTlis wva ki, msxverplSewirvis Cumi procesia... erTaderTi, risi Tqmac danamdvilebiT SeiZleba, is aris, rom Zalian rTulia, roca sakuTari ojaxisagan Sors xar, Tanamdgomeli aravina gyavs da, miuxedavad amisa, mainc mudmivad zrunav qveynisa da ojaxis keTildReobaze, ar kargav imeds da gaurbi sikvdils, radgan gjera, ufali Seiwiravs Sengan Sewiruls... ukanasknel imeds ebRauWebi maSinac ki,-roca Tavidan iwyeba saqme, romelic didi xnis damTavrebuli gegona. Cemi azriT, aseT situaciaSi, idge myarad dedamiwaze da qveynierebas ar amZimebde, namdvilad gmirobis tolfasia...

,,naxevari cbovrebis gza gavlie,

siTbozeda mware meti davlie,

ar mSordeba mwuxareba da Wiri,

magram mainc sul vicini, ar vtiri”.

es sicili im ciskris naTelia, mTawmindam akakis rom daadga, roca poetma umRera grZnobiT:

,,ca-firuz, xmeleT-zurmuxto,

Cemo samSoblo mxareo...

Seni var, SenTvis movkvdebi,

Senzedve mgloviareo...”

akakis epistolaruli memkvidreoba aris anarekli misi sulieri tkivilebisa da amavdroulad, im sulieri simaRlisa, romelsac qarTuli geni, qarTuli Tavmoyvareoba da movaleobis udidesi grZnoba aniWebda sanTeliviT mokiafe mgosans.

                  

                  

იმერეთო ჩემო......

2013 წლის 10-11 ივნისისათვის ვგეგმავთ ექსკურსიას საჩხერეში.............დავათვალიერებთ აკაკი წერეთლის სახლ-მუზეუმს  საჩხერეში,სადაც ჩავატერებთ მინი-გაკვეთილს,ვნახავთ ძიძის სახლს სავანეში,მღვიმევის მონასტერს ჭიათურაში,კაცხის სვეტს და დავისვენებთ არაჩვეულებრივი ბუნების ფონზე...............

აკაკი წერეთელი-საქართველოს მგალობელი ბულბული

ამ პროექტზე მუშაობა ისევ გრძელდება....ამჯერად მოვემზადოთ ექსკურსიისათვის საჩხერეში.

აკაკი წერეთელი

აკაკი წერეთელი (დ. 21 ივნისი, 1840, სოფ. სხვიტორი, ახლანდელი საჩხერის მუნიციპალიტეტი - გ. 8 თებერვალი, 1915, იქვე), დიდი ქართველი პოეტი, მწერალი, პუბლიცისტი და საზოგადო მოღვაწე, საქართველოს ეროვნულ-განმათავისუფლებელი მოძრაობის ერთ-ერთი ლიდერი.
დაიბადა ზემო იმერეთის შეძლებული თავადის როსტომ წერეთლის ოჯახში. დედა ― ეკატერინე აბაშიძე ― იმერეთის მეფის სოლომონ I-ის შვილიშვილის შვილი იყო. წერეთელმა ბავშვობის წლები სოფ. სავანეში, გლეხის ოჯახში, ძიძასთან გაატარა.

განათლება

აკაკი წერეთელი 1852-იდან ქუთაისის კლასიკურ გიმნაზიაში სწავლობდა, 1859-იდან კი პეტერბურგის უნივერსიტეტის აღმოსავლური ენების ფაკულტეტზე, რომელიც 1863 წელს დაამთავრა კანდიდატის ხარისხით.

სალიტერატურო და საზოგადოებრივი მოღვაწეობა

ლექსების წერა აკაკი წერეთელმა ჯერ კიდევ ყრმობის ასაკში დაიწყო, 1859 წელს იგი უკვე რამდენიმე დაბეჭდილი ლექსის ავტორი იყო, ხოლო 1860 წელს გამოქვეყნებულმა ლირიკულმა ლექსმა ― "საიდუმლო ბარათი", რომელიც იმთავითვე სიმღერადაც გავრცელდა, ახალგაზრდა პოეტს ფართო პოპულარობა მოუტანა.
მიუხედავად მატერიალური ხელმოკლეობისა, აკაკი წერეთელი არასდროს შესულა სახელმწიფო სამსახურში. მას უდიდესი დამსახურება მიუძღვის "ქართველთა შორის წერა-კითხვის გამავრცელებელი საზოგადოების" დაარსებასა და მის მრავალმხრივ კულტურულ-საგანმანათლებლო საქმიანობაში, ქართული დრამატული საზოგადოების შექმნასა და მუშაობაში, ქართული ჟურნალისტიკის განვითარებაში, როგორც უაღრესად ნაყოფიერი და მნიშვნელოვანი პუბლიცისტური მოღვაწეობით, ისე ყოველთვიური ჟურნალის "აკაკის თვიური კრებული" (1897-1900) დაარსებით. იგი რედაქტორობდა აგრეთვე სატირულ-იუმორისტულ ჟურნალს "ხუმარა", რომლის ანტიცარისტული და ეროვნული მიმართულების გამო დაპატიმრებულიც კი იყო (1907). ილია ჭავჭავაძესთან ერთად აკაკი წერეთელი სათავეში ჩაუდგა ეროვნულ-განმათავისუფლებელ მოძრაობას საქართველოში და სიტყვით თუ საქმით, დაუცხრომლად, მიზანდასახულად იღვწოდა ქართველი ხალხის სულიერი აღორძინებისათვის, მასში ეროვნული თვითშეგნების ამაღლებისათვის. სწორედ ეროვნული მოტივი იმთავითვე იქცა აკაკი წერეთლის შემოქმედების ლაიტმოტივად.

Add caption

ილია ჭავჭავაძის და აკაკი წერეთლის ძეგლი თბილისში.

წერეთლის შემოქმედებამ წარუშლელი კვალი დასტოვა ქართველი ხალხის სულიერი კულტურის ისტორიაში. მან ახალი ეტაპი შექმნა ქართული მხატვრული სიტყვის განვითარებაში, რამაც პოეტს, ილია ჭავჭავაძესთან ერთად, კანონიერად დაუმკვიდრა ახალი ქართული ლიტერატურის ერთ-ერთი ფუძემდებლისა და თანამედროვე ქართული სალიტერატურო ენის რეფორმატორის სახელი.
ქართველმა ხალხმა სიცოცხლეშივე შერაცხა წერეთელი ჭეშმარიტად სახალხო პოეტად. საყოველთაო აღიარების ნათელი დადასტურება იყო მისი შემოქმედებითი და საზოგადოებრივი მოღვაწეობის 50-ე წლისთავისადმი მიძღვნილი საიუბილეო საღამო (1908), რომელიც, ისევე როგორც პოეტის მოგზაურობა რაჭა-ლეჩხუმში (1912), გრანდიოზულ ეროვნულ დღესასწაულად გადაიქცა.
აკაკი წერეთელი გარდაიცვალა 75 წლის ასაკში. დაკრძალულია თბილისში, საზოგადო მოღვაწეთა მთაწმინდის პანთეონში.

თერგდალეულები

თერგდალეულები", XIX საუკუნის 60-იან წლების ქართული საზოგადოებრივი, პოლიტიკური და ლიტერატურული მიმდინარეობა. „თერგდალეულებს“ უწოდებდნენ კონსერვატორი მოწინააღმდეგენი რუსეთში განათლებამიღებულ ქართველ ახალგაზრდებს, ქართველ განმანათლებლებს, რომელთაგან ზოგი ჯერ კიდევ 60-იან წლებამდე იჩენდა ნახევრადფარულ ოპოზიციურ დამოკიდებულებას ძველისადმი და საზოგადოებრივ ცხოვრებაში ახლის დანერგვას მოითხოვდა. 1861-1862 წლებიდან „თერგდალეულების“ ნაწილი აშკარად შეებრძოლა კონსერვატორებს ჟურნალ „ცისკრისა“ და „საქართველოს მოამბის“ ფურცლებზე. ბრძოლა ახალ („თერგდალეულთა“) და ძველ („მტკვარდალეულთა“) თაობებს შორის დაიწყო ქართული ენისა და ლიტერატურის საკითხებზე. ი. ჭავჭავაძის წერილით «ორიოდე სიტყვა თავად რევაზ შალვას ძის ერისთავის მიერ კაზლოვის „შეშლილის“ თარგმნაზედა» („ცისკარი“, 1861, № 4), რომელმაც დიდი გამოხმაურება ჰპოვა და დასაბამი მისცა ე. წ. „მამებისა“ და „შვილების“ ბრძოლას.
თერგდალეულთა პროგრამა ითვალისწინებდა ქართველი ხალხის როგორც ეროვნულ, ისე სოციალურ განთავისუფლებას. ისინი კარგად იცნობდნენ რუსეთისა და ევროპის პოლიტიკური და საზოგადო მოღვაწეების ნააზრევს; იყვნენ მსოფლიოში მიმდინარე პოლიტიკური პროცესების კურსში. მათი პროგრამით, თავდაპირველ ამოცანას წარმოადგენდა რუსეთის იმპერიის შემადგენლობაში ავტონომიის მოპოვება, ხოლო შემდეგ დამოუკიდებელი ეროვნული სახელმწიფოს შექმნა.
თერგდალეულთა მიერ გამოცემულ ჟურნალებში განიხილებოდა საქართველოს ისტორიასა და კულტურასთან, თანადროულ პოლიტიკურ, სოციალურ და ეკონომიკურ პრობლემატიკასთან დაკავშირებული საკითხები.
თერგდალეულთა მოღვაწეობა დაემთხვა რუსიფიკაციის პოლიტიკის გაძლიერებას. რუსულმა ხელისუფლებამ ტერმინ „საქართველოს“ აკრძალვაც კი მოინდომა და პრესაში შეიძლებოდა მხოლოდ თბილისისა და ქუთაისის გუბერნიების მოხსენიება.
ილია ჭავჭავაძემ და მისმა მომხრეებმა ამ რთულ პერიოდშიც მოახერხეს ეროვნული საქმის გაგრძელება. მათი თაოსნობით თბილისისა და ქუთაისის გუბერნიების სათავადაზნაურო ბანკები დაარსდა. ბანკის მიერ გაღებული თანხის უდიდესი ნაწილი ქართული სკოლებისა და თეატრის დაფინანსებას მოხმარდა. 1879 წელს შეუქმნა „ქართველთა შორის წერა-კითხვის გამავრცელებელი საზოგადოება“ (პირველი თავმჯდომარე დიმიტრი ყიფიანი). საზოგადოების მეცადინეობით გაიხსნა სკოლები, გამოიცა სახელმძღვანელოები და სხვა სახის ნაშრომები, შეგროვდა ძველი ხელნაწერები და ფოლკლორული მასალა, დაიწყო ისტორიულ ძეგლებზე ზრუნვა.
70-იან წლებში თერგდალეულები ორ ჯგუფად გაიყვნენ. ილია ჭავჭავაძისა და მისი მომხრეების ჯგუფს (აკაკი წერეთელი, იაკობ გოგებაშვილი, ვაჟა-ფშაველა, ალექსანდრე ყაზბეგი და სხვები) „პირველი დასი“ ეწოდა, ხოლო ნიკო ნიკოლაძის გიორგი წერეთლის სერგეი მესხის და სხვათა ჯგუფს, რომლებიც მთავარ ყურადღებას სოციალური და ეკონომიკური ხასიათის პრობლემებზე ამახვილებდნენ – „მეორე დასი“.^[1]

აკაკი წერეთლის უცნობი პუბლიცისტიკა

3 დეკემბერს, საქართველოს კულტურისა და ძეგლთა დაცვის სამინისტროში ქართველი კლასიკოსის აკაკი წერეთლის დაბადებიდან 170 წლის იუბილესთან დაკავშირებით, წიგნის “აკაკი წერეთელი უცნობი პუბლიცისტიკა” პრეზენტაცია გაიმართა.

წიგნი საქართველოს კულტურისა და ძეგლთა დაცვის სამინისტროს ფინანსური მხადრაჭერით შოთა რუსთაველის ქართული ლიტერატურის ინსტიტუტმა გამოსცა.

კრებულში ბოლო ათწლეულების მანძილზე გამოვლენილი აკაკი წერეთლის ათეულობით პირადი თუ პუბლიცისტური წერილია შეტანილი, რომელიც აქამდე საზოგადოებისათვის უცნობი იყო.

ტექსტები ქრონოლოგიური პრინციპითაა დალაგებული და შესაბამისი სამეცნიერო აპარატით, კომენტარებითა და საძიებლებით არის აღჭურვილი.
აკაკი წერეთელი იმდროინდელ პერიოდულ პრესასთან აქტიურად თანამშრომლობდა და სისტემატურად აქვეყნებდა პუბლიცისტურ წერილებს ამა თუ იმ მნიშვნელოვან საკითხზე, რომელთა უმრავლესობას დღესაც არ დაუკარგავს თავისი აქტუალობა.